Şahıs şirketi kurma süreci, Gelir İdaresi Başkanlığı'na (GİB) bağlı İnteraktif Vergi Dairesi portalı üzerinden tamamen dijital ortamda veya bir serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) aracılığıyla gerçekleştirilebilir. Kendi işini kurmak isteyen girişimciler için en hızlı, maliyeti en düşük ve yönetimi en kolay şirket türü şahıs şirketidir. Günümüz e-dönüşüm altyapısı sayesinde e-Devlet şifrenizle sisteme giriş yaparak sadece birkaç adımda işe başlama bildiriminizi verebilir ve ortalama 1 ila 3 iş günü içerisinde şirketinizi faal hale getirebilirsiniz.
Şahıs Şirketi Kurmak İçin Gerekli Belgeler ve Ön Hazırlık
Gelişen dijital kamu hizmetleri sayesinde şahıs şirketi kurma aşamasında fiziksel dosya hazırlama zorunluluğu büyük oranda ortadan kalkmıştır. Ancak başvuru esnasında ve sonrasında ihtiyaç duyacağınız temel bilgi ve belgelerin hazırda bulunması sürecin aksamadan tamamlanmasını sağlar.
- Kimlik Bilgileri: T.C. Kimlik Kartı ve e-Devlet şifresi.
- İkametgah ve İş Yeri Adresi: İş yerinizin tapusu, kira kontratı veya evinizi adres gösteriyorsanız home-office kira sözleşmesi/tapusu.
- Faaliyet Kodu (NACE Kodu): Şirketinizin yürüteceği ana ve yan faaliyetlerin uluslararası standartlardaki kod karşılığı.
- SMMM Vekaleti: İşlemleri sizin adınıza bir mali müşavir yürütecekse noter onaylı muhasebe vekaletnamesi.
- İmza Beyannamesi: Noterden alınacak şahıs imza sirküleri veya imza beyannamesi (Banka hesabı açılışı ve ticari işlemler için gereklidir).
Adım Adım İnteraktif Vergi Dairesi Üzerinden Şahıs Şirketi Kurma
İnteraktif Vergi Dairesi (İVD) sistemi üzerinden bizzat başvuru yapmak oldukça pratiktir. Süreci sorunsuz tamamlamak için aşağıdaki adımları sırasıyla takip edebilirsiniz:
- Sisteme Giriş Yapın: İnteraktif Vergi Dairesi resmi internet sitesine girerek e-Devlet şifreniz veya vergi dairesi şifreniz ile oturum açın.
- İşe Başlama Bildirimi Oluşturun: Sol menüde yer alan "İşlem Başlat" seçeneğine tıklayın, ardından "Mükellefiyet İşlemleri" başlığı altındaki "İşe Başlama Bildirimi" formunu açın.
- Adres ve İletişim Bilgilerini Girin: Şirketinizin merkez adresi olarak belirlediğiniz konumu (adres kodu ile) ve iletişim bilgilerinizi eksiksiz yazın. Eğer iş yeriniz kiralık ise aylık kira tutarı ve mülk sahibinin TC/VKN bilgilerini sisteme ekleyin.
- NACE Kodu ve İş Kolu Seçimi Yapın: Yürüteceğiniz ticari faaliyete uygun NACE kodunu aratıp seçin. Birden fazla alanda çalışacaksanız ana faaliyet kolunu belirledikten sonra ikincil kodları da tanımlayabilirsiniz.
- Vergilendirme Usulünü Belirleyin: Şahıs şirketlerinde genellikle Gerçek Usulde vergilendirme tercih edilir. Vergi türü ve dönem aralıklarını sistem üzerinden işaretleyin.
- Bildirimi Onaylayın: Tüm bilgileri kontrol ettikten sonra cep telefonunuza gelen SMS onay kodunu girerek işe başlama bildiriminizi onaylayın.
- Yoklama Süreci: Başvurudan sonra vergi dairesi yoklama memuru belirttiğiniz adrese gelerek ticari faaliyetin başladığını doğrular. Elektronik yoklama sisteminde yoklama fişi tablet üzerinde imzalanır ve mükellefiyetiniz resmen aktif hale gelir.
Şahıs Şirketi Güncel Maliyetleri ve Aylık Sabit Giderler
Şahıs şirketi kurma aşamasında sermaye şirketlerine (Limited veya Anonim) kıyasla çok daha düşük bir başlangıç bütçesi yeterli olmaktadır. Ancak şirket kurulduktan sonra hiç satış yapılmasa dahi her ay ödenmesi gereken rutin vergi, beyanname damga vergisi ve sosyal güvenlik giderleri bulunmaktadır. Güncel kanuni oranlar, asgari ücret düzenlemeleri ve beyanname damga vergisi tutarları her yıl güncellendiğinden, en doğru rakamlar için güncel değeri resmi kaynaktan doğrula kuralına dikkat edilmelidir.
Şahıs şirketlerinin düzenli olarak karşılaştığı temel maliyet kalemleri aşağıdaki tabloda detaylandırılmıştır:
| Gider Kalemi | Ödeme Periyodu | Açıklama |
|---|---|---|
| Mali Müşavir / SMMM Ücreti | Aylık | Şirketin defter tutma, beyanname verme ve finansal süreç takibi için ödenen hizmet bedelidir. Şehre ve iş hacmine göre farklılık gösterir. |
| KDV Beyannamesi Damga Vergisi | Aylık | Her ay verilen Katma Değer Vergisi beyannamesi için devlete ödenen maktu damga vergisidir. |
| Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi | Aylık / 3 Aylık | Kira stopajı, çalışan bilgileri veya serbest meslek ödemeleri için verilen beyannamenin damga vergisidir. (İş yeri kiralıksa stopaj vergisi eklenir; kişisel gayrimenkul beyanındaki kira gelir vergisi beyannamesi süreçleriyle karıştırılmamalıdır). |
| Geçici Vergi Beyannamesi Damga Vergisi | 3 Aylık (Yılda 4 Defa) | Üçer aylık ticari kazanç durumunu bildiren geçici vergi beyannamesi maktu damga tutarıdır. |
| Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi Damga Vergisi | Yıllık (Yılda 1 Defa) | Yıl sonunda elde edilen toplam kar veya zararın bildirildiği beyanname damga vergisidir. |
| Bağ-Kur (4B) Sigorta Primleri | Aylık | Başka bir iş yerinde 4A sigortalı olarak çalışmayan şirket sahiplerinin ödemekle yükümlü olduğu sosyal güvenlik primidir. Güncel sigorta prim tutarları ve indirim teşvikleri için resmi SGK duyuruları kontrol edilmelidir. |
| e-Fatura / e-Arşiv ve Yazar Kasa Maliyetleri | Kurulum / İhtiyaca Göre | Perakende veya e-ticaret yapacak işletmeler için yazılım, entegratör kontör maliyetleri veya yazar kasa POS cihaz maliyetleridir. |
Eğer 29 yaşını doldurmamış bir genç girişimciyseniz, devletin sunduğu teşviklerden yararlanarak maliyetlerinizi ciddi oranda düşürebilirsiniz. İlk defa şahıs şirketi açacak kişilere sağlanan gelir vergisi istisnası ve 1 yıl boyunca Bağ-Kur prim desteği detaylarına ulaşmak için genç girişimci desteği şartları sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Şahıs Şirketi Kurmanın Avantajları ve Dezavantajları
Her ticari yapının kendi içinde operasyonel ve finansal avantajları bulunmaktadır. Şahıs şirketi kurma kararı almadan önce bu noktaları dikkatle değerlendirmek faydalı olacaktır.
Avantajları:
- Hızlı ve Düşük Maliyetli Kurulum: Noter ve sermaye şartı arandığı durumlar haricinde saatler içerisinde işe başlama bildirimi verilebilir.
- Kolay Kapanış Süreci: Şirketi kapatmak istediğinizde yine İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden oldukça kısa sürede terk bildirimi verebilirsiniz.
- Düşük Defter ve Muhasebe Giderleri: Sermaye şirketlerine göre mali müşavir ücretleri ve defter tasdik masrafları daha uygundur.
- Kademeli Vergi Oranı: Düşük kâr elde edilen ilk dönemlerde %15'ten başlayan artan oranlı gelir vergisi tarifesi mali avantaj sağlayabilir.
Dezavantajları:
- Sınırsız Sorumluluk: Şirketin kamu borçlarından ve ticari borçlarından şirket sahibi tüm şahsi mal varlığıyla doğrudan sorumludur.
- Yüksek Gelir Vergi Dilimi: Şirket kârı yüksek seviyelere ulaştığında gelir vergisi dilimi %40'a kadar çıkabilir. Bu gibi durumlarda sermaye şirketleri (Limited veya Anonim) sabit kurumlar vergisi oranıyla daha avantajlı hale gelebilir.
Sık Sorulan Sorular
1. Şahıs şirketi kurma işlemi kaç günde tamamlanır?
İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden yapılan işe başlama bildirimi genellikle aynı gün işleme alınır. Vergi dairesinin yoğunluğuna bağlı olarak 1-3 iş günü içerisinde yoklama memuru adrese gelir veya elektronik yoklama onaylanır. Şirketiniz onaylandığı andan itibaren fatura kesmeye başlayabilirsiniz.
2. Bir şirkette sigortalı (4A) çalışırken şahıs şirketi kurulabilir mi?
Evet, bir iş yerinde 4A'lı (SSK) olarak çalışırken kendi adınıza şahıs şirketi kurabilirsiniz. Çalıştığınız süre boyunca 4A sigortanız kesintisiz yattığı sürece ayrıca Bağ-Kur (4B) primi ödemeniz gerekmez. Ancak mevcut iş sözleşmenizde "başka bir ticari faaliyette bulunamaz" şeklinde bir rekabet veya gizlilik maddesi olup olmadığını kontrol etmeniz önemlidir.
3. Ev adresi gösterilerek (Home-Office) şahıs şirketi kurulabilir mi?
Evet, fiziki bir dükkana veya ayrı bir iş yerine ihtiyaç duymayan meslek kolları (yazılımcı, danışman, e-ticaret satıcısı vb.) ikamet ettikleri evi şirket adresi olarak gösterebilirler. Ev kiralık ise ödenen kiranın net tutarı üzerinden muhtasar beyanname ile stopaj vergisi hesaplanır; ev kendinizin ise stopaj doğmaz.
4. Şahıs şirketi sahipleri işsizlik maaşı alabilir mi?
Şahıs şirketi kurduğunuzda veya aktif mükellefiyetiniz devam ettiği sürece İŞKUR'dan işsizlik maaşı alamazsınız. Şirket açılışı yapıldığı an işsizlik statüsü sona erer. İşsizlik maaşı alma şartları ve detayları hakkında bilgi edinmek için işsizlik maaşı başvurusu rehberimize göz atabilirsiniz.