Rapor parası veya resmi adıyla geçici iş göremezlik ödeneği, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından 4A (SSK) ve 4B (Bağ-Kur) kapsamındaki sigortalı çalışanlara verilen bir sosyal güvenlik hakkıdır. Çalışanın iş kazası, meslek hastalığı, hastalık veya analık (doğum) nedeniyle iş göremezliğe uğraması durumunda, çalışamadığı günler için yaşadığı gelir kaybı SGK tarafından karşılanır. Hastalık hallerinde ilk 2 gün için SGK tarafından ödeme yapılmaz, ödeme 3. günden itibaren başlar. İş kazası, meslek hastalığı ve analık durumlarında ise raporun ilk gününden itibaren ödeme yapılır. Ayaktan tedavilerde günlük brüt kazancın 3'te 2'si (%66,6), yatarak tedavilerde ise günlük brüt kazancın yarısı (%50) ödenir.
Rapor Parası (Geçici İş Göremezlik Ödeneği) Al detaylı Şartları Nelerdir?
SGK'dan rapor parası alabilmek için kanunen belirlenmiş bazı şartların yerine getirilmiş olması gerekir. İstirahat raporunun alındığı tarihteki sigortalılık statüsü ve prim gün sayısı ödemenin hak edilmesinde belirleyicidir.
- Prim Gün Sayısı Şartı: Hastalık veya analık durumunda geçici iş göremezlik ödeneği alabilmek için, raporun başladığı tarihten önceki son 1 yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olmalıdır. İş kazası ve meslek hastalığı vakalarında ise 90 gün şartı aranmaz; tek bir günlük prim bile yeterlidir.
- Hekim Raporu Onayı: İlgili istirahat raporunun SGK ile anlaşmalı sağlık hizmeti sunucuları (hastaneler, aile hekimlikleri) tarafından düzenlenmiş ve e-Ödenek sistemine işlenmiş olması gerekir. Tek hekim tarafından tek seferde en fazla 10 gün rapor verilebilir, gerekirse bu süre 10 gün daha uzatılabilir. 20 günü aşan raporlar için sağlık kurulu kararı gereklidir.
- Sigortalılık Niteliğinin Devam Etmesi: Raporun alındığı tarihte kişinin aktif olarak sigortalı çalışıyor olması veya işten ayrıldıktan sonraki ilk 10 gün içinde rapor almış olması şarttır.
- İşverenin Çalışmadığına Dair Bildirimi: Rapor süresi bittiğinde işverenin e-Bildirge veya SGK İşveren Sistemi üzerinden çalışanın raporlu olduğu tarihlerde 'çalışmadığına dair bildirim' onayını vermesi zorunludur.
Gelir güvencesi sağlayan diğer sosyal güvenlik hakları hakkında bilgi edinmek isterseniz işsizlik maaşı başvurusu konulu rehberimizi de inceleyebilirsiniz.
Rapor Parası Hesaplama Nasıl Yapılır?
İş göremezlik ödeneği hesaplanırken çalışanın son dönemdeki prime esas kazanç (brüt maaş) ortalaması esas alınır. SGK, son 3 veya son 12 aydaki brüt kazançlar ile prim gün sayılarını dikkate alarak günlük ortalama brüt kazancı bulur. Son dönemde yapılan mevzuat düzenlemelerine göre son 12 aylık ortalama dikkate alınabilmektedir.
Detaylı rapor parası hesaplama mantığı şu aşamalarla ilerler:
- Günlük Brüt Kazancın Bulunması: Hesaplamaya esas dönemdeki toplam prime esas kazanç (SPEK), aynı dönemdeki toplam prim gün sayısına bölünerek günlük ortalama kazanç elde edilir.
- Tedavi Türüne Göre Oran Uygulanması: Günlük ortalama kazanç, ayaktan tedavilerde 2/3 (yaklaşık %66,66) ile, yatarak tedavilerde ise 1/2 (%50) ile çarpılır.
- Ödenecek Gün Sayısı ile Çarpım: Hastalık raporlarında toplam rapor gün sayısından 2 gün düşülerek çıkan gün sayısı günlük ödeme miktarı ile çarpılır. İş kazası veya analık raporlarında ise rapor gün sayısı eksiltilmeden doğrudan çarpılır.
Rapor Parası Hesaplama Formülü ve Örnek Tablo
Aşağıdaki tabloda 30 günlük brüt asgari ücret üzerinden ve 10 günlük bir hastalık raporu örneği üzerinden yapılan hesaplama mantığı özetlenmiştir. (Not: Değişen asgari ücret ve güncel tavan/taban prim matrahlarına göre sayısal tutarlar değişiklik gösterir. Güncel ödeme miktarlarını resmi SGK kaynaklarından veya e-Devlet ekranından doğrulamanız gerekmektedir.)
| Rapor Türü | Tedavi Şekli | Hesaplamaya Esas Gün Sayısı (10 Günlük Rapor) | Günlük Kazanç Ödeme Oranı | Ödeme Mantığı |
|---|---|---|---|---|
| Hastalık | Ayaktan Tedavi | 8 Gün (İki gün SGK tarafından kesilir) | 2/3 (%66,6) | (Brüt Günlük Kazanç x 2/3) x 8 |
| Hastalık | Yatarak Tedavi | 8 Gün (İki gün SGK tarafından kesilir) | 1/2 (%50,0) | (Brüt Günlük Kazanç x 1/2) x 8 |
| İş Kazası / Analık | Ayaktan Tedavi | 10 Gün (Kesinti yapılmaz) | 2/3 (%66,6) | (Brüt Günlük Kazanç x 2/3) x 10 |
| İş Kazası / Analık | Yatarak Tedavi | 10 Gün (Kesinti yapılmaz) | 1/2 (%50,0) | (Brüt Günlük Kazanç x 1/2) x 10 |
Kadın çalışanların doğum öncesi ve sonrası toplam 16 haftalık (112 gün) analık izni süresince aldıkları iş göremezlik ödeneğinin yanı sıra ileride emeklilik prim gün sayısını artırmak için yapabilecekleri işlemler hakkında doğum borçlanması hesaplama içeriğimize göz atabilirsiniz.
Rapor Parası Sorgulama ve Hesaba Yatırma Adımları
Doktor tarafından verilen rapor sisteme işlendikten ve işveren çalışmadığına dair bildirimi onayladıktan sonra SGK ödemeyi hazırlar. Ödeneklerin takibi tamamen elektronik ortamda yapılabilir.
e-Devlet Üzerinden SGK Rapor Parası Sorgulama
- e-Devlet Kapısı'na Giriş Yapın: T.C. Kimlik numaranız ve şifreniz ile turkiye.gov.tr adresine girin.
- Hizmet Arama: Arama çubuğuna "4A/4B Geçici İş Göremezlik Ödeneği Sorgulama" yazın ve Sosyal Güvenlik Kurumu'na ait ilgili hizmete tıklayın.
- Detayları İnceleyin: Açılan sayfada adınıza tanımlanmış aktif veya geçmiş raporları, raporun onay durumunu, hesaplanan toplam tutarı ve ödemenin çıkarıldığı banka/PTT bilgisini görebilirsiniz.
Rapor Parasının Banka Hesabına Tanımlanması (Şahıs Ödemeleri)
SGK iş göremezlik ödemeleri varsayılan olarak kişilerin T.C. Kimlik numarasına PTT üzerinden tanımlanır. Ancak PTT şubelerine gitmeden tutarın doğrudan şahsi banka hesabınıza yatmasını istiyorsanız e-Devlet üzerinden tanımlama yapabilirsiniz:
- e-Devlet aramasına "Şahıs Ödemeleri Banka Hesabı Tanımlama" yazın.
- Gelen ekranda kendi adınıza açılmış aktif bir vadesiz TL banka hesabını (IBAN) sisteme kaydedin.
- SGK ödemeyi onayladığında tutar doğrudan tanımladığınız bu banka hesabına aktarılacaktır.
Rapor Parası Ne Zaman Yatar?
Rapor parasının kişilerin hesabına aktarılabilmesi için öncelikle rapor süresinin tamamlanması veya dönemsel raporlarda hekim onayının sisteme düşmesi gerekir. Rapor bittikten sonra işverenin en geç takip eden ayın 26'sına kadar 'çalışmadığına dair bildirim' onayını vermesi yasal zorunluluktur. İşveren onayı verdikten sonra SGK incelemesini tamamlar ve ortalama 15 gün içerisinde ödemeyi PTT'ye veya tanımlı banka hesabına gönderir. Rapor parası tanımlı hesaba geçtiğinde kişiye SMS bilgilendirmesi yapılabilmektedir.
Sık Sorulan Sorular
Rapor parasının ilk 2 gününü kim öder?
5510 sayılı Kanun gereği hastalık kaynaklı raporlarda ilk 2 günün geçici iş göremezlik ödeneği SGK tarafından ödenmez. İşverenin de sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde özel bir hüküm yoksa ilk 2 günün ücretini ödeme zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak bazı kurumsal firmalar jest olarak veya iş sözleşmesi gereği bu 2 günlük ücreti çalışanına ödeyebilir.
Hangi durumlarda rapor parasının tamamı ödenir?
İş kazası, meslek hastalığı ve analık (doğum) vakalarında 2 günlük SGK kesintisi uygulanmaz. Raporun birinci gününden itibaren tüm günler için hesaplanan iş göremezlik ödeneği çalışana ödenir.
Rapor parası zamanaşımına uğrar mı?
Evet. SGK tarafından bağlanan geçici iş göremezlik ödenekleri, hakkın doğduğu tarihten itibaren 5 yıl içerisinde talep edilmez veya çekilmezse zamanaşımına uğrar ve kuruma gelir kaydedilir.
İşveren raporlu olunan günlerde maaşı tam yatırırsa ne olur?
Bazı işverenler çalışanlarının mağdur olmaması için raporlu günlerde maaşlarını eksiksiz öderler. Bu duruma 'mahsuplaşma' denir. Özel sektörde veya kamuda işveren çalışana tam maaş ödediyse, çalışanın SGK'dan aldığı rapor parasını işverene iade etmesi veya işverenin SGK ile mahsuplaşma protokolü yapması gerekir.